Meer daglicht in huis tijdens een verbouwing
De eettafel staat vlak bij het raam, maar achter in de woonkamer moet overdag de lamp aan. Wil je meer daglicht in huis, kijk dan bij een verbouwing eerst waar het licht wordt tegengehouden, want een diepe kamer vraagt om een andere ingreep dan een ruimte met kleine ramen. Ook een uitbouw kan de bestaande woonkamer donkerder maken, doordat de achtergevel met ramen verder weg komt te liggen.
Bekijk de ruimte daarom op verschillende momenten van de dag, voordat je een indeling vastlegt, en noteer waar direct zonlicht binnenvalt en welke delen donker blijven. De ligging van de gevel en schaduw van omliggende gebouwen bepalen mede wat een aanpassing kan opleveren. Een groter raam achter een dichtbegroeide boom geeft niet hetzelfde resultaat als een vrij gelegen raam.
Eerst kijken naar de indeling
Een gesloten wand tussen de keuken en woonkamer kan daglicht tegenhouden. Een opening kan dat licht verder doorlaten. Laat vooraf vaststellen of het om een dragende muur gaat, want ook een muur die dun oogt, kun je niet zonder onderzoek verwijderen. Bij een dragende constructie moet een constructeur bepalen hoe de belasting wordt opgevangen.
Een volledig open ruimte is niet altijd wenselijk. Een binnenwand met glas of een deur met een groot glasvlak kan licht doorgeven terwijl de vertrekken gescheiden blijven. Helder glas laat je doorkijken; matglas beperkt het zicht. Bedenk daarbij dat een glazen scheiding geen nieuw daglicht toevoegt, maar bestaand licht vanuit een aangrenzende ruimte doorlaat.
Ook een dichte achterdeur kan plaatsmaken voor een deur met glas, mits het kozijn en de gekozen deur daarvoor geschikt zijn. Zo benut je een bestaande gevelopening. Bespreek bij glas tot dicht bij de vloer welk veiligheidsglas nodig is om letsel bij breuk te beperken.
Ook hoge kasten naast een raam kunnen de verspreiding van licht beperken. Teken ze mee op de plattegrond. Je woning lichter maken begint soms met het verplaatsen van een kast, voordat een bouwkundige aanpassing nodig is.
Grotere ramen vragen om onderzoek
Een hoger of breder raam kan meer daglicht toelaten, maar de mogelijkheden hangen af van de gevelconstructie. Bij het vergroten van een opening moet worden onderzocht hoe het metselwerk erboven wordt ondersteund. Laat tegelijk beoordelen of een vergunning nodig is. Dat hangt onder meer af van de ingreep en eventuele beschermde status van de woning.
Neem bij nieuwe ramen ook de beglazing mee in je keuze. Glas verschilt in lichtdoorlatendheid en isolatiewaarde. Veel glas op een zonbelaste gevel kan bovendien zorgen voor extra opwarming. Buitenzonwering kan die beperken, maar beïnvloedt tijdens gebruik ook de hoeveelheid daglicht. Bij oudere huizen sluit deze afweging aan op het verduurzamen van een oudere woning, omdat kozijnvervanging en isolatie elkaar raken.
Licht van boven bij een uitbouw
Bij een uitbouw kan een daklicht daglicht binnenbrengen op een plek die ver van de nieuwe achtergevel ligt. De positie verdient daarbij aandacht. Een daklicht uitsluitend boven het nieuwe zitgedeelte helpt niet vanzelf de oorspronkelijke woonkamer. Bespreek op de tekening welk deel van de ruimte je wilt verlichten en of de dakconstructie daar een opening toelaat.
Een daklicht vraagt om een waterdichte aansluiting en passend isolatieglas. Ook moet je rekening houden met bereikbaarheid voor schoonmaak en onderhoud. Wil je bij je verbouwing de lichtinval verbeteren met een nieuwe dakopening, bespreek dan vooraf welk werk een vakman vraagt. Laat de positie en afmetingen vastleggen voordat de dakopbouw wordt uitgewerkt; achteraf verplaatsen kan opnieuw constructieve aanpassingen vragen.
